Mε στόχο να καλύψει τα τεράτια κενά, το υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα με υποχρεωτικές μετατάξεις προσωπικού. Βασικό εργαλείο του μόνιμου μηχανισμού κινητικότητας θα είναι το Ηλεκτρονικό Μητρώο Υπαλλήλων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Έθνους της Κυριακής έρχονται σαρωτικές μετακινήσεις υπαλλήλων στον δημόσιο τομέα ακόμα και με υποχρεωτικές μετατάξεις προσωπικού σε τομείς πρώτης προτεραιότητας όπου υπάρχουν διαπιστωμένες ανάγκες με τον μόνιμο μηχανισμό κινητικότητας που ετοιμάζεται να φέρει προς ψήφιση στη Βουλή η κυβέρνηση.
Βασικό εργαλείο του μόνιμου μηχανισμού κινητικότητας θα είναι το Ηλεκτρονικό Μητρώο Υπαλλήλων που θα ενταχθεί στο πρώτο νομοσχέδιο του υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης, το οποίο θα αποτελέσει τη βασική δεξαμενή προσοντούχων υπαλλήλων. Για την κινητικότητα που θα λάβει μόνιμα χαρακτηριστικά στο Δημόσιο θα προβλέπεται η προκήρυξη των κενών θέσεων δύο ή τρεις φορές τον χρόνο με βάση τις ανάγκες των υπηρεσιών και την κάλυψή τους σε εθελοντική βάση από υπαλλήλους των ίδιων ειδικοτήτων που πλεονάζουν στις υπηρεσίες που εργάζονται. Εάν δεν συμπληρωθούν τα κενά με υπαλλήλους από την πρώτη φάση των εθελοντικών μετακινήσεων, τότε θα πραγματοποιούνται υποχρεωτικές μετατάξεις, στο πλαίσιο της «εσωτερικής αγοράς εργασίας» που διαμορφώνεται στο Δημόσιο.
Αποτύπωση
Στόχος του κυβερνητικού σχεδίου για την κινητικότητα που αναμένεται να ξεδιπλωθεί μέχρι τα τέλη του 2016 είναι η αποτύπωση σε ένα λογισμικό, όπου θα είναι αναρτημένο στο διαδίκτυο, των κενών θέσεων και των πλεονασματικών υπαλλήλων ανά ειδικότητα σε όλο το Δημόσιο με βάση τα συμφωνημένα οργανογράμματα και τους κλάδους των εργαζομένων.
Με την ηλεκτρονική αποτύπωση της ακτινογραφίας των υπαλλήλων του Δημοσίου στελέχη του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης υποστηρίζουν ότι θα γίνονται «αυτόματα» οι καλύψεις των κενών ειδικοτήτων, ενώ θα υπάρχει εικόνα στη δημόσια διοίκηση για τις ειδικότητες που θα χρειαστεί ο κρατικός μηχανισμός σε βάθος τριετίας προκειμένου να γίνει καλύτερος προγραμματισμός προσλήψεων.
Για τον σκοπό αυτόν η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης εξετάζει τις καλές πρακτικές από άλλες χώρες και συνεργάζεται με τεχνοκράτες από τις διοικήσεων ευρωπαϊκών κρατών για την ολοκλήρωση του μόνιμου μηχανισμού κινητικότητας. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους της Κυριακής», ο μόνιμος μηχανισμός κινητικότητας θα εφαρμοστεί σε επτά βήματα που είναι τα ακόλουθα:
1. Ολοκλήρωση οργανογραμμάτων και περιγραμμάτων θέσεων εργασίας σε όλο το Δημόσιο
Το επόμενο χρονικό διάστημα μέχρι τα τέλη του έτους θα ολοκληρωθούν τα οργανογράμματα σε όλα τα υπουργεία και τους φορείς του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα, μεταξύ των οποίων και στους δήμους, προκειμένου να αποτελέσουν τη βάση πάνω στην οποία θα ξεκινήσει ο μόνιμος μηχανισμός κινητικότητας για την κάλυψη όλων των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό. Σε αυτό το πλαίσιο θα διαμορφωθούν και τα περιγράμματα θέσεων εργασίας για όλο το προσωπικό όπου θα περιγράφονται οι υποχρεώσεις και τα καθήκοντα που απορρέουν από τη θέση και την ειδικότητά τους. Με βάση τα νέα οργανογράμματα θα καταγραφούν οι ανάγκες και τα πλεονάσματα σε ανθρώπινο δυναμικό σε όλο το Δημόσιο.
2. Επιτελικό κράτος
Τα νέα οργανογράμματα θα προβλέπουν μεταφορά αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος στην περιφερειακή διοίκηση, με μεταφορά και του απαραίτητου προσωπικού, αρμοδιοτήτων που αφορούν την εξυπηρέτηση των πολιτών. Τα υπουργεία θα διατηρήσουν κυρίως τον επιτελικό τους ρόλο, ενώ υπηρεσίες «πρώτης γραμμής» για την εξυπηρέτηση των πολιτών θα μεταφερθούν στις αποκεντρωμένες κρατικές διοικήσεις στις περιφέρειες και στους δήμους. Η διαδικασία αυτή θα αποτελέσει το δεύτερο κύμα αποκέντρωσης μετά τον «Καλλικράτη» και θα συμπεριληφθεί στο σχέδιο για την αναμόρφωση των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης που προετοιμάζει το υπουργείο Εσωτερικών.
3. Συγχώνευση και κατάργηση κλάδων και ειδικοτήτων
Με προφανή στόχο να διευκολυνθεί η εσωτερική κινητικότητα των υπαλλήλων, μετά τη θεσμοθέτηση του «κρατικού» υπαλλήλου που διευκολύνει τις μετακινήσεις σε όλο το φάσμα του δημόσιου τομέα, αναμένεται να γίνουν συγχωνεύσεις και καταργήσεις κλάδων και ειδικοτήτων. Για παράδειγμα, οι υπάλληλοι διοικητικού δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα μπορούν να μετακινούνται με μεγαλύτερη ευκολία σε θέσεις πρώτης ανάγκης που αφορούν την εξυπηρέτηση των πολιτών. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν δεκάδες ειδικότητες που δεν αντιστοιχούν σε σημερινές ανάγκες της δημόσιας διοίκησης, όπως για παράδειγμα η ειδικότητα του σταβλίτη σε υπηρεσίες και δήμους της περιφέρειας, αφού δεν υπάρχουν σήμερα δημόσιοι στάβλοι στις περισσότερες περιοχές ή η ειδικότητα του... κομμωτή με την οποία «μπήκαν» στο Δημόσιο κάποιοι υπάλληλοι την προηγούμενη 20ετία σε υπηρεσίες που δεν απαιτούσαν τον συγκεκριμένο κλάδο.
4. Διαμόρφωση του Μητρώου Υπαλλήλων με βάση τα προσόντα και το καθηκοντολόγιο
Το βασικό εργαλείο για τον μόνιμο μηχανισμό κινητικότητας θα είναι το Μητρώο Υπαλλήλων που θα ψηφιστεί με το πρώτο νομοσχέδιο του υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης μέχρι τα τέλη του Οκτωβρίου. Στο μητρώο θα καταγράφονται τα προσόντα, η ειδικότητα και τα καθήκοντα του υπαλλήλου στη θέση που υπηρετεί με στόχο να «κουμπώνει» στα νέα οργανογράμματα με βάση τις ανάγκες των υπηρεσιών αλλά και να έχει τη δυνατότητα να καλύψει μία κενή θέση που θα δημιουργηθεί στο Δημόσιο με βάση την εμπειρία και τα προσόντα του και να μην αποτελεί «λύση ανάγκης» που πιθανά να χρειάζεται επανεκπαίδευση. Στο Ηλεκτρονικό Μητρώο θα υπάρξει η δεξαμενή των προσοντούχων υπαλλήλων του κρατικού μηχανισμού στην οποία θα μπορούν να συμμετέχουν και καθηγητές πανεπιστημίου. Από τη συγκεκριμένη λίστα θα επιλέγονται οι μόνιμοι γενικοί γραμματείς, αλλά και οι προϊστάμενοι σε όλο το Δημόσιο.
5. Στο Διαδίκτυο θα υπάρχει εφαρμογή που θα παρουσιάζει την «ακτινογραφία» του ανθρώπινου δυναμικού στο Δημόσιο με τα ελλείμματα και τα πλεονάσματα ανά ειδικότητα, βάσει των οργανογραμμάτων που θα έχουν συμφωνηθεί
Στελέχη του υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης περιγράφουν παραστατικά τη λειτουργία μιας τέτοιας εφαρμογής όπως αντίστοιχα των ηλεκτρονικών πινάκων της ΔΕΗ που καταγράφουν την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στην επικράτεια. Με μία αντίστοιχη απεικόνιση το υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης θα μπορεί να καταγράφει τα κενά και τα πλεονάσματα σε προσωπικό για τις μετακινήσεις, ενώ σε περίπτωση απουσίας πλεοναζόντων υπαλλήλων στη συγκεκριμένη ειδικότητα θα μπορεί να προγραμματίζει τις προσλήψεις νέου προσωπικού χωρίς να υπάρχει η ανάγκη κατάθεσης αιτημάτων από τα υπουργεία και τις υπηρεσίες του Δημοσίου. Οπως αναφέρουν παράγοντες του υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης, σε αυτή την περίπτωση οι μετακινήσεις που θα πραγματοποιηθούν ακόμα και με υποχρεωτικό χαρακτήρα θα γίνουν με διαφάνεια, αφού θα στηρίζονται πάνω στην κοινή αποδοχή των οργανογραμμάτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι το 2009 τα οργανογράμματα διαμορφώνονταν ανά υπουργείο και κατέγραφαν σημαντικό αριθμό κενών θέσεων προκειμένου να πραγματοποιηθούν προσλήψεις στο μέλλον. Το 2011 καταργήθηκαν σχεδόν όλες οι κενές οργανικές θέσεις στην προοπτική διαμόρφωσης νέων οριστικών οργανογραμμάτων σε όλες τις υπηρεσίες του Δημοσίου.
6. Εσωτερική προκήρυξη των κενών θέσεων για την κάλυψη των αναγκών σε εθελοντική βάση
Δύο με τρεις φορές τον χρόνο στη λογική της εσωτερικής αγοράς εργασίας θα δημοσιεύεται διαγωνισμός όπου οι υποψήφιοι θα μπορούν να επιλέγουν 3-5 κενές θέσεις και θα μοριοδοτούνται από το ΑΣΕΠ με βάση αντικειμενικά κριτήρια (πτυχία, προϋπηρεσία, οικογενειακή κατάσταση κ.ά.)
7. Εάν δεν καλυφθούν οι θέσεις, γίνεται υποχρεωτική μετακίνηση προσωπικού κυρίως για θέσεις άμεσης ανάγκης, όπως για παράδειγμα στην Υγεία και την Παιδεία από φορείς που υπάρχουν πλεονάσματα προσωπικού της ίδιας ειδικότητας. Π.χ. για την κάλυψη θέσεων εκπαιδευτικών θα μπορούν να εντοπιστούν άμεσα οι αποσπασμένοι καθηγητές σε άλλες υπηρεσίες και να επιστρέψουν στα σχολεία. Υποχρεωτικές μετακινήσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε περιορισμένη κλίμακα για ειδικότητες πρώτης ανάγκης σε νοσοκομεία από αντίστοιχες υπηρεσίες που υπήρχε πλεόνασμα ή για μικρό χρονικό διάστημα, όπως για παράδειγμα τεχνικοί της ΔΕΗ που μετατάσσονται σε νησιά τους καλοκαιρινούς μήνες. Από τις υποχρεωτικές μετακινήσεις θα υπάρξει προστασία για συζύγους που εργάζονται στο Δημόσιο προκειμένου να μη δημιουργούνται οικογενειακά προβλήματα, όπως προβλέπει και ο Κώδικας των Δημοσίων Υπαλλήλων
Σύμφωνα με εκτιμήσεις υπηρεσιακών παραγόντων του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης, ο σχεδιασμός για την εφαρμογή του μόνιμου μηχανισμού κινητικότητας θα ξεδιπλωθεί την επόμενη χρονιά. Κάνουν λόγο δε για μία επαναστατική αλλαγή στον κρατικό μηχανισμό που θα δίνει τη δυνατότητα άμεσης, πλήρους και ακριβούς καταγραφής αναγκών και πλεονάσματος προσωπικού, αλλά και προγραμματισμού για τις ανάγκες σε προσωπικό ανά ειδικότητα τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, εκτιμούν ότι η πληροφόρηση από το λογισμικό στο οποίο θα αποτυπώνεται η ακτινογραφία του Δημοσίου θα μπορεί να δίνει τη δυνατότητα ενημέρωσης για τις ανάγκες του Δημοσίου σε βάθος τριετίας ή πενταετίας με στόχο τον καλύτερο προγραμματισμό των τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
